D VİTAMİNİ

D Vitamini Sentezi Nasıl Gerçekleşiyor

                                       

              Derimizde bulunan kolesterol ve kükürt,radyasyonun hücre DNA  sı üzerine olan toksit etkisinden korunmamızı sağlar.Güneş ışınları(uvb) kolesterol ve kükürdün oksitlenmesini sağlıyarak d vitamini sentezini derimizin derinliklerinde başlatır.Derimizde ilk önce kolekalsiferol(cc)denilen inaktif vitamin D3’e dönüşüyor.Yağ bezelerinin salgılanmasıyla deri yüzeyine çıkar ve 48 saat içerisinde emilerek kana karışır. 

              Ağızdan yada enjeksiyonla alınan d vitaminleri sülfatsızdırlar ve yağda erirler.Bu yüzden kanda dolaşabilmesi için LDL-kolesterole gereksinim duyarlar.

             48 saat içinde karaciğerde kolekalsiferol’ü (cc) , 25-hidroksikolekalsiferol’e(25-HCC,kalsidiol)dönüşür.Bağırsaklara safra ile atılır.İnce bağırsaktan tekrar emilerek kana geçer.25-HCC(kalsidiol)böbrekte ikinci kez hidroksilazyona uğrar ve 1.25 dehidroksikolekalsiferol’e (kalsitriol) dönüşür.1.25dehidroksi vitamin D hücre çekirdeğine girerek VDR ile birleşir.A vitamini D vit. aktivasyonunu sağlar.VDR/RXR kompleksi 1.25 dihidroksi vitamin D nin varlığında DNA nın küçük dizilerinde bağlanır.Bu dizilere D vitaminine cevap veren elementler (VDRE)denir.VDRE ler çok sayıda genin aktivasyonunu sağlar.

              D vitamini deride  güneş ışının enerjisi ile sülfata bağlanır.Bu haliyle d vitamini suda çözünebildiği için kolayca tüm hücrelere taşınabilir.Bu yüzden yağda eriyen d vitaminlere göre daha aktiftirler.D vitamini ilgili reseptörlere varıp içeriye girerken sülfat bağından ayrılır.Bu ayrılma sırasında bir enerji açığa çıkar.Bu adeta bir güneş pili gibidir.(Güneşlenmeden sonraki 2 gün kişide hararet basmasının nedeni bu olsa gerek.)

               Bazı Durumlarda da D vitamini Oluşumunu Azaltır

                             1-A vitamini fazlalığı D vit. faydasını azaltmaktadır. A vit. azlığında da D vit. normal fonksiyonlarını yerine getirememektedir.

                                 2-Yağsız beslenen ya da yağ emilimi zayıf olanlarda bağırsaklardan D vit. emilimi az olacaktır.

                               3-D vit.yağda eridiği için,safra tuzlarına ve onun akımına ihtiyaç duyar. Bu yüzden karaciğer ve safra kesesi rahatsızlıklarında D vit. gereksinmesi artar.

                     D vitamini genlerimizin %10 nu aktive eder bu da 2000 in üzerinde gen demektir.

          D Vit. Kemik Dışı Başlıca Fonksiyonları:

1-Hücre farklılaşmasını uyararak,kanser oluşumunu engeller.

2-Kalsitriol  dogal bağışıklığı güçlendirirken,otoimmün hastalıkların gelişimini de engeller.

3-D vit. eksikliği insülin salğılanması azaltır.

 4-Aşırı sitokin faaliyetleri baskılıyarak enflamasyonu engeller.Lökositlerden salğılanan enflamatuar maddeleri azaltır.

5-İnfeksiyona maruz kalındığında mikrop öldürücü peptitleri  üretirler.Geniş spektrumlu antibiyotikler gibi etkiliyorlar.Mikroorganizmaların hücre duvarını tahrip ederler.

                 D VİTAMİNİ RESEPTÖRLERİNİN (VDR) BULUNDUĞU YERLER

     Sitoplazmalarında yada çekirdeklerinde D vit. reseptörleri olan doku ve hücreler:

    Beyin,mide,kalp,pankreas,aktive T ve B lenfositleri,prostat,meme,kolon,deri,gonadlar gibi kemik,ince bağırsak,damarların düz kaslarında,damar iç gömleği(edotel)hücrelerinde,kalp kasında,kalp kas hücrelerinde(miyosit),karaciğer,hipofiz,plasenta,kıkırdak,deri ,fibroblastları,monosit(dolaşan),nöron,yumurtalık,endotel(aort),mide(endokrin hücreler),paratiroid,keratonosit de bulunur.

A.Halk Sağlığı Araştırmacısı

Ali Çerçel

Kaynak:

Prof.Dr.Ahmet Aydın

Bütün Yönleri ile D vit.

Leave a Reply

%d blogcu bunu beğendi: